|
اولین شهر خشت خام جهان آغوش گشاده بر میهمانان نوروزی - دفعات نمایش: 30
|
|
یزد اولین شهر خشت خام جهان و دومین شهر تاریخی جهان است و علاوه بر ابنیه تاریخی متعدد دارای چهار زیستگاه از پنج زیستگاه موجود در طبیعت است و از تنوع زیستی قابل توجهی برخوردار است. این شهر علاوه بر جذب گردشگران می تواند مکان مناسبی برای اکوتوریسم نیز باشد. وجود دست نوشته های سنگی یافت شده در شیرکوه، سنگ نگاره های کوه ارنان و سفالهای نقشدار کشف شده در نارین قلعه، خانه های باستانی و آثار معماری و شهرسازی همچنین وجود آیینهای کهن همچون آیین مهرپرستی و نیایش آناهیتا و علاوه بر آن وجود کویر هرات و مروست وجود جنگل زاگرسی منحصر به فرد همچنین وجود غارهای طبیعی مانند غار خانه خدا و شگفت بابا زاهد همه و همه یادگارهایی از گذشته است که به رغم خشکی و بی آبی در این دیار دیده می شود. سکنی گزینی در این دیار به بیش از سه هزار سال پیش در نقاطی همچون مهرپادین (مهریز)، فهرشان، پهره (فهرج)، خورمیش (خورمیز)، اردکه (اردکان)، قلاع موبدان (میبد)، شواز باز می گردد و نقش این منطقه نقش مرزبانی ایالتها و نگهبانی راه های متعدد منتهی به ایران بوده است. نام یزد از ریشه یسن، یشت یا یزش به معنای ستایش و نیایش در فارسی میانه گرفته شده است و تاکنون القابی چون دارالعباده، یزدان و سرزمین مقدس را به خود گرفته است. تعداد آثار تارخی یزد که تاکنون به ثبت رسیده است به بیش از هزار اثر می رسد که از آن جمله می توان به آثار داخل شهر یزد همچون آتشکده و دخمه زرتشتیان، خانه لاریها، خانه ملک التجار، حمام خان، آب انبار شش بادگیری، مدرسه ضیائیه، باغ دولت آباد، مسجد جامع کبیر، امیرچخماق، برج ساعت، برج و بارو، میدان مارکار، بافت قدیمی یزد و مسجد ریگ اشاره کرد. همچنین، پیر سبز چک چک در اردکان، باغ گلشن طبس، رباط در ساغند، سرو کهن ابرکوه، کوه عقاب تفت از دیگر آثار دیدنی و تاریخی یزد به شمار می رود. آثار تاریخی شهر یزد: - آتشکده زرتشتیان یزد یکی از اماکن مربوط به زرتشتیان است که با توجه به اینکه جمعیت زیادی از زرتشتیان در این استان زندگی می کنند ساختمانی مشجر در این مکان ساخته شده و آتشی در این ساختمان روشن است که برای زرتشتیان مقدس است و در همه حال باید این آتش روشن نگه داشته شود. آتش این مکان که قدمت آن به هزار و 500 سال می رسد در محفظه ای بلندتر از سطح زمین در اتاقی دور از تابش خورشید قرار گرفته و اطراف آن اتاقهایی برای نیایش ساخته و طراحی شده است. - دخمه زرتشتیان یزد در انتهای جنوبی شهر یزد در حوالی منطقه صفائیه قرار دارد که یکی از این دخمه ها که قدیمی تر است با نام هانچکی هاتریا (فردی زرتشتی و هندی الاصل) نام گرفته است و دیگری به نام دخمه گلستان معروف است. در وسط این دو دخمه چاله ای سنگی وجود دارد که زرتشتیان در گذشته مردگان خود را در درون آن می انداختند. دخمه گلستان دارای قطر 25 متر و ارتفاع دیوار از سطح تپه شش متر است و دخمه هانچکی نیز دارای قطر 15 متر است. دخمه در فرهنگ فارسی به معنای گورخانه است. - خانه لاریها در سال 1286 قمری ساخته شده و مالک آن حاج محمد ابراهیم لاری بوده است که درها، پنجره ها، ارسیها و اتاقهای نقاشی شده و آئینه کاری آن از نمونه های برجسته خانه های اعیانی قرن سیزدهم بوده است. مساحت این بنا حدود یک هزار و 700 متر و زیربنایی معادل یک هزار و دویست مترمربع است. این خانه در مرکز شهر یزد واقع شده است. - خانه ملک التجار یزد حدود 120 سال قدمت دارد و در داخل یکی از بازارهای مهم شهر ساخته شده و متعلق به ملک التجار است و مدخل خانه به روش روزگار خود از کوچه ای باریک و دراز با دیوارهایی بسیار بلند است. نقاشی اتاقهای این خانه با نقاشیهای عمارت نارنجستان شیراز همسان است و هم اکنون به مهمانسرای سنتی تبدیل شده است. - حمام خان که به گرمخانه نور نیز مشهمر است در سال 1212 هجری قمری ساخته شده است.ت زئینات این حمام بسیار ساده است و مهمترین تزئین این بنا در بخش شاه نشین آن است. مساحت این حمام یک هزار و 170 مترمربع و زیربنای آن 900 مترمربع است. - انبار شش بادگیری یزد 180 سال پیش در دوره قاجاریه ساخته شده است. از ویژگیهای مهم این اثر دو دهانه بودن این آب انبار است که دارای تزئینات مقرنس کاری است. این بنا دارای 55 پله ورودی در قسمت جنوبی است که بین پله 25 و 26 از بالا یک هشتی با سنگ فرش آجری قرار دارد. با توجه به کویری بودن یزد و ارزش آب، اهمیت بادگیر به شدت احساس می شود و این شهر دارای 75 آب انبار است. - مدرسه ضیائیه یزد که به زندان اسکندر نیز مشهور است متعلق به قرن 631 هجری قمری است. بانی آن شرف الدین علی رضی است این مدرسه در محله فهادان و در مجاورت بقعه دوازده امام یزد قرار گرفته است در حیاط این مدرسه چاهی با قطر دو متر وجود دارد که به فضایی سرداب مانند با عمق حدود پنج متر منتهی می شود. این بنا در ابتدا به وسیله اسکندر مقدونی با کاربری زندان بنا شده و بعدها به عنوان مدرسه مورد استفاده قرار گرفته است. - باغ دولت آباد یکی از باغهای معروف یزد است که در دوره زندیه ساخته شده است و از قناتی یه همین نام برای آبیاری اشجار درخت استفاده می شود و جریان آب در باغ شاکله طراحی آن است. عمارت سر در جنوبی، شترخان و اصطبل، عمارت حرمسرا، عمارت هشتی و بادگیر، آشپزخانه، عمارت بهشت آئین، عمارت تالار آئینه، سردر اصلی و آب انبار دو دهانه عناصر متشکله این مجموعه است و عمارت هشتی و بادگیر جالبترین بنای این مجموعه است که تلفیق جریان آب و هوا را به بهترین شکل ایجاد کرده است. بادگیر باغ دولت آباد با 33 متر بلندی از سطح زمین شاهکار مهندسی و نشانه نبوغ معماران یزدی است. - مسجد جامع کبیر یزد یکی از با ارزشترین میراثهای تاریخی هنری و گنجینه ای از معماری اسلامی است که قدرت و استواری، کاشیکاریهای نفیس و جالب و سر در بلند آن از امتیازات هنری و معماری این مسجد است. - مجموعه امیرچخماق شامل تکیه، میدان، حمام، کاروانسرا، خانقاه، قنادخانه، چاه آب سرد، و مسجد است که در دوره صفوی توسط امیر چخماق، حاکم یزد و از سرداران و امرای شاهرخ تیموری در جهت آبادانی یزد ساخته شده است. شبکه های ظریف از کاشیهای معرق بیرونی گنبد، سنگ نصب شده در کریاس مسجد به طرف میدان، محراب صفه اصلی با تاق نمای مقرنس کاری و ... مسجد امیرچخماق از ویژگیهای خاص این مسجد است که موجب شده از نظر زیبایی بعد از مسجد جامع پرجاذبه ترین مسجد یزد باشد. روستاهای تاریخی یزد؛ در استان یزد روستاهی تاریخی با قدمت چندین هزار ساله وجود دارد که تاکنون بافت تاریخی خود را حفظ کرده اند. آثار دیدنی برخی از این روستاه به این شرح است: مجموعه باستانی شامل مسجد، خانقاه و امامزاده بندرآباد در روستای بندرآباد که در 36 کیلومتری شهر یزد واقع شده و در تاریخ افسانه ای یزد آن را به "بندار" از امرای پادشاهان عجم نسبت داده اند. سنگهای قبرستان، قدمگاه و مسجد توران پشت از روستاهای یزد است که آن را به " توراندخت ساسانی" نسبت داده اند. امامزاده، دروازه قدیم، مسجد جامع و مسجد چادک نیز از آثار تاریخی روستی هفتادر است که بنای آن را به " قباد ساسانی" نسبت داده اند. اسم اولیه این روستا به دلیل انتقال آتش از هفت آتشکده بزرگ به آتشکده تازه ساخت این روستا در دوران ساسانی " هفت آذر" نام داشت و با گذر زمان به هفتادر تغییر نام داد. "زرجوع" از دیگر روستاهای قدیمی این استان است که در نزدیکی "عقدا" از توابع اردکان واقع شده و زیارتگاه "پارس بانو" دختر "یزدگرد" از بانوان زرتشتی در این آبادی قرار دارد. زرتشتیان سراسر دنیا همه ساله اول تا پنجم دی ماه برای زیارت "پارس بانو" به این روستا می آیند. قدمت قلعه و برج و باروی روستای "خرانق" نیز به زمان ساسانیان می رسد. این روستا در گزارش به جا مانده از هیربدان زرتشتی در سال 24 هجری شمسی به عنوان قدیمی ترین روستای آن زمان معرفی شده است و قدمت این روستا در کتاب جامع مفیدی، چهار هزار سال عنوان شده است و آثار باستانی آن عبارت است از قلعه، مشهدک، مقبره بابا خادم، کاروانسرا، مسجد جامع و منارجنبان. "بیداخوید"، "خورمیز"، ":عقدا"، "مهرشهر"، "ندوشن"، "فهرج" و ... از دیگر روستاهای دارای آثار تاریخی این استان است. در این استان تاکنون 21 منطقه نمونه گردشگری شناسایی شده است که روستاهای اسلامیه، بنادکوک سادات، ده بالا و منطقه گردشگری عقابکوه از توابع تفت، هرفته از توابع مهریز، هفتهر ندوشن، فهرج یزد، اسفندآباد ابرکوه، بندر آباد صدوق، بیده و بفروئیه میبد و... از آن جمله اند. باغهای استان یزد: استان یزد فاقد رودخانه دائمی است اما با وجود کمبود آب و قرار گرفتن در دل کویر، این استان دارای باغها و بستانهای زیبایی است که در نوع خود بی نظیرند و با توجه به شرایط ویژه منطقه کویری از طراحی، کشت و آبیاری خاصی برخوردارند. از جمله این باغها می توان به باغ دولت آباد، باغ ملی نقی خان در تفت، باغ مشیر، باغ کلاه فرنگی رحمت آباد، باغ اولیاء، باغ محمودیه در نعیم آباد، باغ خان در جاده تفت، باغ سرآسیابو، باغ مرشد در محل تل اشاره کرد. بنا و عمارت موجود در این باغها خود به تنهایی جاذبه یک اثر دیدنی را دارد. رودخانه "تامهر" مهریز نیز از چشمه هایی است که از ابتدای سال تا مهر ماه هر سال آب دارد، همچنین "غربالبیز" نیز چشمه ای در مهریز است که به مناطق اطراف خود طراوت و شادابی خاصی بخشیده است. صنایع دستی یزد: - مهمترین صنایع دستی استان عبارتند از قالی، قالیچه، گلیم، مخمل، زری، چادر شب، دستمال، مرس ریزه جیم، قناویز، اجرامی، شمد، ترمه، چرده، زیلو، روفرشی، کرباس، بقچه، لنگ، کیسه حمام، خورجین، پتو، سفال، سرامیک، حصیر، کاشی و گیوه که در میان صنایع دستی استان یزد، قالی بافی، ترمه بافی، زیلوبافی، ساخت سفال و سرامیک و کاشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شیرینی های سنتی یزد از جمله باقلوا، قطاب، لوز نارگیل، لوز بادام، لوز پسته، پشمک، نان برنجی و حاجی بادام نیز از سوغات این استان به شمار می رود. موزه های استان یزد: - موزه هایی که زیر نظر سازمان میراث فرهنگی یزد فعالیت می کنند شامل موزه آئینه و روشنایی، موزه زیلو و پلاس میبد، موزه مردم شناسی ابرکوه، موزه مردم شناسی مهریز، موزه رجال اردکان، موزه سفال و سرامیک میبد و موزه مردم شناسی تفت است و موزه آب، موزه مردم شناسی اردکان، موزه اسناد و نسخ خطی میرزا محمد کاظمینی، موزه مردم شناسی میبد، موزه وزیری، موزه سکه و مردم شناسی حیدرزاده، موزه علوم یزد، موزه تاریخ طبیعی مرکز مطالعات زیست محیطی و موزه پست میبد از موزه هایی هستند که به سایر سازمانها یا بخش خصوصی وابسته هستند. رستورانها و مراکز اقامتی یزد: - رستورانهای سنتی یزد شامل رستوران سنتی حنای یزد واقع در خیابان کاشانی، رستوران حمام خان واقع در خیابان قیام، رستوران مظفر واقع در خیابان مطهری، رستوران سور در بلوار امامزاده جعفر، رستوران سنتی یزد در بلوار امامزاده و رستورات باغ مرشد و شبستان محسنی در بلوار بسیج در شهر یزد و رستوران شاه عباسی در میبد است. این استان همچنین دارای 23 مرکز اقامتی سنتی و هتل و هفت مهمانپذیر در مرکز استان و هشت هتل و مهمان پذیر در شهرستانهاست. به هر روی، خشک و کویری بودن آب و هوای استان یزد از یک طرف و استقرار حکومتهای دوره های مختلف از ایلامیان تا شاهان قاجاری موجب شده در هر یک از شهرهای این استان انبوهی از آثار تاریخی و گردشگری باشد به طوری که شهرهای استان یزد هریک بیش از ده اثر تاریخی را در خود جای داده است. بدیهی است شهری چون یزد برای جذب گردشگر داخلی و خارجی نیازمند برنامه ریزی و مدیریت بهینه در این بخش است به نحوی که آموزش افراد برای راهنمایی گردشگران، ایجاد مراکز رفاهی و بسترسازی مناسب برای حضور تعداد زیادی گردشگر داخلی و خارجی از جمله این اقدامات است. امسال مسئولان میراث فرهنگی این استان برای ایام عید اقدام به تهیه و توزیع 700 هزار نسخه بروشور، کارت پستال، ویژه نامه آثار تاریخی برای توزیع بین مسافران نوروزی این استان کرده اند و پیش بینی می شود سه و نیم میلیون مسافر در این ایام به این استان سفر کنند. |
10 فروردين 1387 2:12 بعدازظهر
|
|
|
